Alojamos negocios web
Chat WhatsApp 918 - 276 - 681

Tienda Online Pymes

0 S/0.00

Dora Mayer de Zulen – El indigena y su derecho

Dora Mayer de Zulen (1868–1959) fue una destacada intelectual, periodista y activista social nacida en Alemania y nacionalizada peruana, reconocida por ser una de las pioneras en la defensa de los derechos de los pueblos originarios en el Perú. En 1909, junto a Joaquín Capelo y Pedro Zulen, fundó la Asociación Pro-Indígena, una organización fundamental que denunció los abusos laborales y la explotación terrateniente que sufrían las comunidades andinas.

A lo largo de su vida, Mayer utilizó el periodismo y la literatura como herramientas de denuncia social, colaborando en importantes revistas de la época como Amauta y dirigiendo la publicación El Deber Pro-Indígena. Su obra abordó profundamente la pedagogía, el feminismo y la sociología, dejando un legado imperecedero en la historia del indigenismo y los movimientos sociales peruanos del siglo XX.

“Colección Digital del Patrimonio Literario Peruano”

“Proyecto beneficiario de Estímulos Económicos para la Cultura 2026 del Ministerio de Cultura de Perú”

Dora Mayer de Zulen – El indigena y su derecho libro

Quechua Ancashino

Dora Mayer de Zulen (1868–1959) Alemania markachaw yuriq y Perú markachaw tiyaq yachayniyuq, willakuykunata qillqaq (periodista) y runapa yanapaqnin warmi karqan. Payqa Perú suyuchaw unay marka runakunapa derechunta (minkankunata) puntata amachaq (defiendeq) warmimi karqan. 1909 watachaw, Joaquín Capelowan y Pedro Zulenwan juntu, Asociación Pro-Indígena nishqan tantanakuyta qallaritsirqan; kay tantanakuyqa jallqa markachaw (comunidaddachaw) tsaytsika working (llamkaychaw) mitsikuykunata y jallqa tsariqkunpa (gamonalkunapa) nina ruraykunata pitsqarqan (denunciarqan).

Kawaynin unaychaw, Mayerqa willakuy qillqayta y qillqari yachayta (literaturata) runapa llakinkunata unay markachaw amachanqanpaq aparqan, tsay witsanchaw Amauta nishqan jatun revistakunachaw qillqashpa y El Deber Pro-Indígena qillqaytapis pushashpa. Qillqankunachawqa yachachikuyta (pedagogíata), warmipa derechunta (feminismota) y markapa kawayninta (sociologíata) allipa rikarqan, tsaymi pacha chusku chunka watachaw (siglo XX) indigenismo y Perú suyupa tantanakuy kawayninpaq jatun yarpayta jaqirqan.

Quechua Cusco-Collao

Dora Mayer de Zulen (1868–1959) Alemaniapas llaqtapi paqariq, ichaqa Perú suyuman churaqoq yachayniyoq, willakuykunata qelqaq (periodista) chaymanta runaq allinninrayku sayariq warmis karqan. Payqa Perú suyupi ñawpaq llaqtakunata hinaspa runakunaq kamachikuyninkunata (derechota) ñawpaqta amachaq (defiendeq) jollacha warmis karqan. 1909 watapi, Joaquín Capelowan Pedro Zulenwan kuska, Asociación Pro-Indígena sutiyoq tantanakuyta paqarichirqan; kay hatun huñunakuyqa anti suyukunapi (comunidaddakunapi) llank’aykunapi llumpay ñak’arichiykunata, hinaspa hap’ikuqkunapa (terratenintekunapa) runakuna sarunchasqantapas sut’iman horqorqan.

Tukuy kawsayninpi, Mayerqa periodismo nisqatapas qelqay yachaykunatapas (literaturata) llaqtapa llakinkunata, muchuyninkunata riksichinanpaqmi hap’irqan. Tsaypaqmi chanimanta qelqarqan chay pacha riksisqa revistakunapi, imaynan Amauta nisqapi, jinallataq El Deber Pro-Indígena sutiyoq lloqsimuq qelqayta pushaspa. Qelqankunapiqa yachachikuykunamanta (pedagogía), warmikunaq kamachikuyninkunamanta (feminismo) hinaspa llaqta kawsaymanta (sociología) ukhunchaspa rimarqan, chaymi kay chunka iskayniyoq pachaq watakunapi (siglo XX) indigenismo nisqa kawsaypaq, Perú suyupi llaqtakuna sayarinanpaqpas manapas hayk’aq chinkariq hatun yachayta saqerqan.

Quechua Chanka

Dora Mayer de Zulen (1868–1959) Alemania llaqtapi paqarisqa hinaspa Perú suyupi tiyaq yachaysapa, willakuykunata qillaq (periodista) chaymanta runakunapa allinninrayku sayariq warmim karqan. Payqa Perú suyupi ñawpaq llaqtakunapa kamachikuyninkunata (derechonta) puntata amachaq warmim karqan. 1909 watapi, Joaquín Capelowan hinaspa Pedro Zulenwan kuska, Asociación Pro-Indígena sutiyuq tantanakuyta qallarichirqan; kay tantanakuyqa anti suyukunapi (comunidades andinas) llankaykunapi llumpay ñakarichiykunata, hinaspa allpa hapikuqkunapa (terratenintekunapa) runakuna sarunchasqantapas sutiman hurqusqa (denunciasqa).

Tukuy kawsayninpi, Mayerqa periodismo nisqatapas qillqay yachaykunatapas (literaturata) llaqtapa llakinkunata riqsichinanpaqmi hapirqan. Chaypaqmi qillqarqan chay pacha riksisqa revistakunapi, imaynam Amauta nisqapi, hinallataq El Deber Pro-Indígena sutiyuq lluqsimuq qillqayta pushaspa. Qillqankunapiqa yachachikuykunamanta (pedagogía), warmikunapa kamachikuyninkunamanta (feminismo) hinaspa llaqta kawsaymanta (sociología) ukunchaspa rimarqan, chaymi kay iskay chunka pachak watakunapi (siglo XX) indigenismo nisqa kawsaypaq, Perú suyupi llaqtakuna sayarinanpaqpas manapas haykaq chinkariq hatun yachayta saqirqan.

Aimara

Dora Mayer de Zulen (1868–1959) warmiga Alemania markan yuritayna hacha yatiñani, yatiyäwinak arsuwiri (periodista) ukahamaraki jaqinakar yanapiri ch’amanchiri warminwa, payga Perú markan utjiriñatakiw uñt’atätayna. Payga Perú suyuna taqi unja nayra markanakana jach’a jisk’a derechupa (kamachipa) arxatiri nayrïri warminwa. 1909 marana, Joaquín Capelompi Pedro Zulenampi chika, Asociación Pro-Indígena satak uka tantachäw qalltawayi; uka tantachäwiga qullu marakana (comunidades andinas) irnaqäwina t’aqisïwinaka ukahamaraki uka uraqi katuqirinakana (terratenintekunana) jaqinakar mitsukiñapa (explotación) yatiyawayi (denunciawayi).

Taqi kawsayipana, Mayerga yatiyäwi qillqatanakampi jacha arsuwinakampi (literatura) jaqinakana t’aqisïwipa arxatañatakiw apnaqawayi, uka pacha jach’a revistanakana qillqasin imaynatix Amauta ukhama, ukhamaraki El Deber Pro-Indígena satak uka qillqat q’al apnaqasin uñstayawayi. Qillqatanakapana yatichäwita (pedagogía), warminakana jach’a kamachinakapata (feminismo) ukahamaraki marka kawsäwita (sociología) taqpach uñch’ukiwayi, ukaratakiw siglo XX marana indigenismo uka kawsäwitakis Perú suyu sayt’äwina janipuniw armatäkaniti uka jach’a yatiñanak jaytawawayi.

Resumen de privacidad

Esta web utiliza cookies de Google Analytics para que podamos ofrecerte la mejor experiencia de usuario posible.

Políticas de Privacidad