Adolfo Vienrich de la Canal y su obra Tarmapap Pachahuarainin (Apólogos Quechuas)
Adolfo Vienrich de la Canal (1867–1908) fue un escritor, folclorista e investigador peruano, reconocido por su labor en la preservación de la lengua quechua y de la tradición oral andina. Es considerado uno de los pioneros del indigenismo literario en el Perú.
Su obra Tarmapap Pachahuarainin (Apólogos Quechuas), publicada en 1906, reúne una valiosa colección de fábulas tradicionales en quechua y castellano, inspiradas en la sabiduría popular andina. Esta obra constituye uno de los testimonios más importantes de la literatura quechua y del patrimonio cultural del Perú.
“Colección Digital del Patrimonio Literario Peruano”
Quechua Ancashino
Adolfo Vienrich de la Canal y Tarmapap Pachahuarainin (Apólogos Quechuas) rurasqan
Adolfo Vienrich de la Canal (1867–1908)qa Perú llaqtapa qillqaq, runa yachaykunata huñuq, hinallataq maskaq yachaqmi karqan. Payqa runa simita (quechuata) hinallataq Andes runakunapa simipi apasqa ñawpaq yachayninkunata waqaychaq kasqanrayku reqsikun. Perú llaqtapa indigenismo qillqaypa ñawpaq yachaqkunamanta hukninmi karqan.
Paypa rurasqan Tarmapap Pachahuarainin (Apólogos Quechuas), 1906 watapi paqarisqan, quechua simipi kastillanu simipipas qillqasqa ñawpaq fábulakunata huñun. Andes runakunapa yachayninmanta paqarimuq kay libroqa Perú llaqtapa quechua qillqaypa hinallataq qapaq kawsay yachayninpa aswan chaninniyuq rurasqankunamanta hukninmi kan.
Quechua Cusco-Collao
Adolfo Vienrich de la Canal hinaspa rurasqan Tarmapap Pachahuarainin (Apólogos Quechuas)
Adolfo Vienrich de la Canal (1867–1908)qa Perú llaqtamanta qillqaq, runa yachaykunata huñuq, maskaq yachaqmi karqan. Payqa runa simita (quechuata) hinallataq Andes runakunapa simipi apasqa ñawpaq yachaykunata waqaychananpaq llank’arqan. Perú llaqtapi indigenismo qillqaypa ñawpaq puriqkunamanta huknin hina reqsikun.
Paypa rurasqan Tarmapap Pachahuarainin (Apólogos Quechuas), 1906 watapi paqarisqan, quechua simipi kastillanu simipipas qillqasqa ñawpaq fábulakunata huñun. Andes runakunapa yachayninmanta paqarimuq kay willakuykunaqa allin yachachiykunata apamun. Kay libroqa Perú llaqtapa quechua qillqaypa hinallataq qapaq kawsay yachayninpa aswan chaninniyuq rurasqankunamanta hukninmi kan.
Quechua Chanka
Adolfo Vienrich de la Canal hinaspa rurasqan Tarmapap Pachahuarainin (Apólogos Quechuas)
Adolfo Vienrich de la Canal (1867–1908)qa Perú llaqtamanta qillqaq, runa yachaykunata huñuq, maskaq yachaqmi karqa. Payqa runa simita (quechuata) hinallataq Andes runakunapa simipi apasqa ñawpaq yachaykunata waqaychananpaq llank’arqa. Perú llaqtapi indigenismo qillqaypa ñawpaq puriqkunamanta huknin hina reqsikun.
Paypa rurasqan Tarmapap Pachahuarainin (Apólogos Quechuas), 1906 watapi paqarisqan, quechua simipi kastillanu simipipas qillqasqa ñawpaq fábulakunata huñun. Andes runakunapa yachayninmanta paqarimuq kay willakuykunaqa allin yachachiykunata apamun. Kay libroqa Perú llaqtapa quechua qillqaypa hinallataq qapaq kawsay yachayninpa aswan chaninniyuq rurasqankunamanta hukninmi karqa.
Aimara
Adolfo Vienrich de la Canal ukat luräwipa Tarmapap Pachahuarainin (Apólogos Quechuas)
Adolfo Vienrich de la Canal (1867–1908) jupaxa Perú markankir qillqiri, marka saräwinak yatxatiri ukhamaraki yatxatiri yatiqiriwa. Jupaxa quechua aruta ukhamaraki Andes markanakan arsuña saräwinakap jark’aqaña ukat waqaychañataki taqi ch’amapampi irnaqäna. Perú markan indigenismo qillqatanakan nayrïr irpirinakat maynïri uñt’atawa.
Jupan luräwipa Tarmapap Pachahuarainin (Apólogos Quechuas), 1906 maran uñstataxa, quechua arumpi castellano arumpi qillqata nayra fábulanakan wali aski tantachäwipa uñacht’ayi. Andes markanakan yatiñaparu sayt’ata uka willakuyanakaxa suma jakaña yatichäwinaka, aski sarnaqaña amuyunaka ukhamaraki nayra markanakan uraqpacha amuyt’äwipa uñacht’ayi. Aka luräwixa Perú markan quechua qillqatanakat ukhamaraki patrimonio cultural ukat wali wakiskir qillqatanakat maynïriwa.